Blog van SINN

Goedkoop is duurkoop bij aanpak kindermishandeling

Door: Baukje Besling - 3-3-2016


Niet langer prutsen

Helaas is het in Nederland nog niet vanzelfsprekend dat we kinderen behandelen nadat ze zijn blootgesteld aan mishandeling. Slachtoffers van kindermishandeling zijn gebaat bij effectieve hulp. Door de nieuwe Jeugdwet hebben de gemeenten nu de kans om dit te organiseren. Snel inzetten van ‘dure hulp’ in de vorm van traumabehandeling is het antwoord. Niet blijven prutsen met algemeen aanbod maar gerichte specialistische hulp inzetten. Hierdoor is er herstel op korte termijn mogelijk en wordt jarenlange nasleep getackeld.

 

Stand van zaken

We doen in Nederland wel steeds meer ons best om het geweld te stoppen, maar vergeten vervolgens om kinderen de hulp te geven die ze nodig hebben om te herstellen. Vaak gaat het dan later in het leven mis. De ervaringen van de mishandeling worden opgeslagen in de hersens. Regelmatig blijkt de schade pas later, als het kind volwassen is. The Adverse Childhood Experiences Study (ACE Study) (http://www.cdc.gov/violenceprevention/acestudy/) toont aan dat er een sterke relatie is tussen de - psychische én lichamelijke - gezondheid van volwassenen en genoemde negatieve emotionele ervaringen in hun jeugd. Hoe meer van die negatieve jeugdervaringen een volwassene heeft, hoe groter de kans dat hij later ongezonde leefpatronen heeft. Zowel lichamelijk als psychisch. Als we dit weten is het des te vreemder dat het in Nederland niet gebruikelijk is om kinderen na mishandeling te behandelen. Immers hierdoor kunnen we, prijsbewust als we als Nederlanders toch zijn, nogal wat kosten op termijn voorkomen.

Dit betekent niet dat we nu niets doen, alleen is deze inzet te beperkt omdat het gericht is op het stoppen van het geweld en niet op het behandelen van de effecten.

Belangrijkste maatregelen nu zijn:

  1. Tijdelijke huisverboden en tijdelijke opvang slachtoffers
  2. Hulpverlening aan het gezin geven
  3. Breed algemeen aanbod van licht ambulante hulp tot intensieve klinische behandeling voor allerlei problemen die het gevolg van kindermishandeling kunnen zijn
  4. Kinderbeschermingsmaatregelen
  5. Plegers straffen

 

Wat moet beter:

  1. Voorkomen dat de trauma’s zich kunnen nestelen in de hersens. Herstel moet niet worden vergeten. Het gaat om het herstellen van de emotionele en lichamelijke schade, het verwerken van de mishandeling, het bieden van nieuwe ontwikkelingskansen en het verminderen van gedrags- en ontwikkelingsproblemen.
  2. Specifieke interventies voor mishandelde kinderen aanbieden. Die zijn er nog nauwelijks. We kunnen wel de effectieve methoden voor behandeling van posttraumatische stress zoals Trauma-focused cognitieve gedragstherapie (TF-CGT) en EMDR (eye movement desensitization and reprocessing) al veel meer in gaan zetten voor kinderen.
  3. Plegers en slachtoffers behandelen. Combinaties van straffen en behandelen mogelijk maken.

 

Waarom doen we dit niet:

  1. Het is niet genoeg bekend bij politici, beleidsmakers en bij professionals wat de effecten van kindermishandeling kunnen zijn op een leven en hoe traumabehandeling dit kan verlichten.
  2. Hierdoor is er nauwelijks aanbod en wordt het aanbod wat er is niet hiervoor gebruikt.
  3. Trauma behandeling is duur omdat er tweedelijns deskundigheid aan te pas komt.
  4. Aanpak kindermishandeling was tot voor kort verdeeld over diverse beleidsterreinen en bestuurlijke lagen.
  5. Juridische maatregelen en zorgtrajecten worden nog nauwelijks met elkaar in samenhang gebracht.

 

Kans voor gemeenten en voor de samenleving

Om deze verbeteringen te realiseren hebben we lef nodig. Immers er moet worden bezuinigd en de positieve effecten zijn niet snel meetbaar. Bovendien worden lang niet alle gevolgen zichtbaar in het sociale domein van de gemeenten. De justitiële sector en de medische sector worden vaak geconfronteerd met de effecten. Waarom zou je als gemeente je dan maar opzadelen met extra kosten? Brede bekendheid met de langdurige na-ijl effecten van kindermishandeling bij politici, beleidsmakers en professionals leidt hopelijk tot actie. Naast het ‘goede’ doen is een andere belangrijke prikkel voor gemeenten dat de totale kosten van het sociale domein op termijn zullen afnemen. En dat is voor de toekomst en voor het welbevinden van veel kinderen van groot belang.